Over grenzen en overschrijdingen

Een dagje geschiedenis waarbij diverse grenzen zijn overschreden. Die van het Frans/Duitse front met de loopgraven uit de eerste Wereldoorlog – ‘La Grande Guerre’ bijvoorbeeld. Zo’n 15 km bij ons vandaan gaan we op zoek in het Bois Brulé bij Apremont. Hier lagen de Duitsers en Fransen vier jaar lang pal tegenover elkaar. Ze konden elkaar bijna aanraken: 7,3 meter lag de voorste linie loopgraven uit elkaar op sommige plekken in dit doorploegde bos. Onvoorstelbaar. Er is verschrikkelijk gevochten. Dat is bijna honderd jaar later nog steeds goed te zien. Zeker de Duitse restanten – zeer gründlich – in beton. De Fransen dachten snel op te kunnen rukken en maakte provisorische loopgraven met zandzakken, draad en houten palen. Een klein stukje is gereconstrueerd. Het Duitse beton met ijzeren palen erin en vakken voor munitie en dergelijke ligt er voor een groot deel nog gewoon. Inclusief schuilkelders – met twee uitgangen en overal gaten van kogels en granaten en zwaarder geschut. Heen en weer lopend door het vreemd onregelmatige, vredig groene bos omringd met alleen het hoge geluid van matkop-, kool- en kuifmezen hoog in de bomen, is het een stuk eenvoudiger om die grenzen te overschrijden dan begin vorige eeuw. Geen gekerm van gewonden, kogelgefluit of dwingende commando’s om met gevaar voor eigen leven je hoofd boven de rand uit te steken. Al is er maar weinig fantasie voor nodig om het te horen.

Bois Brule

Franse en Duitse loopgraven uit 1914-1918

Sommige schuilbunkers – een donker gat in de grond – zijn niet kapotgeschoten of ingestort. Je kunt je erin laten glijden door een buisachtige opening tot zo’n drie meter onder de grond (uiteraard hadden we zaklampen mee). Terug? Ja, met moeite omhoog klauteren over dor blad en losse takken (want uiteraard waren we weer touw vergeten). De grens van wat veilig is hebben we ook bereikt: Hugo kreeg een behoorlijk brok Duits beton over zich heen dat losschoot toen hij wat al te enthousiast bij een ingestorte ingang ging kijken, uitgleed en zich dacht vast te kunnen klampen. Schram op zijn rug en achterhoofd. Au!

En de belangrijkste grens bereikte Krijn. Hij liet zich zo meeslepen door de loopgraven, het ondergrondse ‘hospitaal’ en tenslotte de militaire begraafplaats met bijna 6.500 Duitse jongens en mannen die daar – tussen september 1914 en september 1918 zijn gesneuveld – dat hij later bij de lunch totaal bekaf was. Helemaal op. Hij had zijn grens overschreden. Zijn hoofd omhoog houden was al een opgaaf. Maar het overheerlijke lambsrack dat hij op het beschutte en rustige terras voorgeschoteld kreeg, zorgde ervoor dat hij daarna weer opkrabbelde. Zeker na een powernap op de achterbank van de auto. Maar het was het waard. Missie volbracht.
Na thuiskomst rustig aan gedaan. De volgende dag ook. ’s Morgens gaan vissen in het dorp leverde zelfs een behoorlijke karper op! De logeerpartij van Kylian was al met al erg geslaagd. Niks mis mee, drie knullen in huis. Cleo heeft zich overigens ook uitstekend vermaakt met haar nichten. Maar eerlijk is eerlijk: ik ben blij dat het nu weer gewoon Krijn, Hugo en Cleo is. Entre nous, gemütlich. Dat voelt toch het beste.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s